Gratis online spectrum analyzer

Hoe lees je een spectrum analyzer

Een spectrum analyzer, ook wel frequentie-analyzer of audio analyzer genoemd, toont hoeveel energie een geluid bij elke frequentie heeft. De linkerkant is het lage einde, de rechterkant het hoge en de hoogte is het niveau in decibel. Baslijnen en kickdrums zitten links, zang en gitaren in het midden, bekkens en lucht rechts. De as is logaritmisch, net als ons gehoor, dus elk octaaf krijgt dezelfde breedte.

Muziek ziet er niet vlak uit. Echte geluiden hebben meer energie in de lage tonen, dus een spectrum zonder tilt loopt af naar rechts. De tilt-regelaar legt de curve om met 3 of 4,5 dB per octaaf rond 1 kHz, een conventie die veel analyzers gebruiken. Met 4,5 ligt een typische, goed uitgebalanceerde mix ongeveer vlak, en een bult of een gat valt op. De getallen onder de cursor zijn de echte waarden, zonder de tilt.

Wat de regelaars doen

Een ruw spectrum is springerig. Octaafafvlakking middelt de energie over een deel van een octaaf. Op 1/3 octaaf zie je de brede vorm, zoals een grafische equalizer dat zou doen, op 1/6 octaaf zie je iets meer en op 1/12 octaaf behoud je het meeste detail. Uit toont elke band zoals hij is.

De peaklijn bewaart het hoogste niveau van elke band en laat hem langzaam zakken, met de terugval van de peakmeters in IEC 60268-18, zodat je de top van een luide passage kunt zien. Vasthouden bevriest hem tot je de instelling verandert. Snelheid bepaalt hoe snel de curve zelf zakt na een piek: snel volgt elke transient, langzaam geeft een rustiger beeld.

Het spectrogram lezen

Een spectrogram, ook wel audiospectrogram of geluidsspectrogram genoemd, zet het spectrum om in een beeld over de tijd. De tijd loopt van links naar rechts, de frequentie van onder naar boven en het niveau is de kleur. Noten verschijnen als horizontale lijnen, drums als verticale strepen en ruis als een waas. Het live spectrogram scrolt mee met het geluid. Het spectrogram van het hele nummer eronder tekent het volledige bestand in één keer, zodat je de vorm van een nummer ziet, de opbouw van een refrein, een filtersweep of een gat.

Een spectrogram is ook een kwaliteitscheck. Een harde afsnijding rond 16 kHz in een bestand dat full range hoort te zijn, is vaak het teken van een lossy MP3 die naar WAV is omgezet, en een dunne vaste lijn op 50 of 60 Hz is netbrom. De kleuren lopen van donker voor zacht naar helder voor luid, over een bereik van 100 dB.

Wat de stereo fasescoop laat zien

De fasescoop zet het linkerkanaal uit tegen het rechter, 45 graden gedraaid. Een monosignaal tekent een verticale lijn en een brede stereomix vult de vorm eromheen. Een signaal dat naar de horizontaal helt, is uit fase en verliest zijn bas als iemand je mix in mono afspeelt, op een telefoonspeaker of een clubsysteem.

Naast de scoop loopt de correlatiemeter van +1 voor mono tot −1 voor tegenfase, en de balansstip laat zien of de mix naar links of rechts helt. Is een microfoon mono, dan tekent de scoop een rechte verticale lijn, omdat beide kanalen hetzelfde zijn.

Problemen vinden met een spectrum analyzer

Een curve is geen vonnis, en elk paar oren is anders, maar er zijn gebruikelijke plekken om te kijken. Gerommel onder 30 Hz vreet headroom en kan vaak weggesneden worden. Modder verzamelt zich tussen 200 en 400 Hz als te veel instrumenten zich daar opstapelen, en doosachtigheid zit rond 400 tot 800 Hz. Scherpte zit tussen 2 en 5 kHz, waar het oor het gevoeligst is, en sisklanken tussen 5 en 9 kHz. Lucht en glans zitten boven 10 kHz.

Let op één smalle, hoge piek tegen een gladde curve, wat een resonantie kan zijn of een noot die blijft naklinken. Vergelijk de vorm met een referentietrack waar je van houdt, afgespeeld op dezelfde luidheid, en beweeg je mix er stapje voor stapje naartoe. Maak de luidheid gelijk voordat je vergelijkt, want een luider geluid ziet er altijd voller uit.

De microfoon gebruiken

Druk op de microfoonknop en de analyzer toont wat de microfoon hoort: een gitaarversterker, een stem, een ruimte, een speaker die een sweep afspeelt. We vragen de browser om echo-onderdrukking, ruisonderdrukking en automatische gain uit te zetten, omdat die het beeld zouden veranderen. Het geluid wordt op je apparaat geanalyseerd, er wordt niets opgenomen of ergens heen gestuurd en het wordt nooit teruggespeeld, dus er is geen feedback.

De microfoon van een telefoon of laptop is geen meetmicrofoon. Gebruik hem om te vergelijken en problemen te vinden, niet om een ruimte te kalibreren.

Spectrumanalyse voor docenten en leerlingen

Een geluid zien helpt mensen het te leren horen. Docenten gebruiken een spectrum analyzer om te laten zien wat een equalizer doet, waarom een bas en een kick botsen, wat een hoogdoorlaatfilter weghaalt en hoe een klinker eruitziet. Leerlingen kunnen een nummer waar ze van houden erin slepen, de vorm zien die het zo laat klinken, en daarna hun eigen mix ernaast zetten.

Hoe het werkt

De live weergave is realtime, zoals een audio spectrum analyzer in een studio. Achter de curve staan twee fouriertransformaties: een van 2048 punten voor de midden- en hoge tonen en een van 16.384 punten voor de bas, zodat lage noten fijn worden opgelost. Ze worden rond 1 kHz samengevoegd en getoond op 1024 logaritmisch verdeelde banden met Hann-vensters. Een sinus op full scale leest 0 dB. De meters zijn dezelfde OBRA METER-kernen die elke meter in OBRA Audio Mastering tekenen. Het spectrogram van het hele bestand gebruikt een transformatie van 4096 punten en een lichte tilt van 3 dB per octaaf. Alles draait in je browser.